EPOL PAZARI

Söylemiştim pazarın gelişi cumartesiden belliydi. Cumartesi mesela Tricky sahnedeyken içerde 7-8 bin kişi varsa, pazar günü Starsailor sırasında kafadan 10 bin kişi vardı. Takdir edersiniz ki Santralİstanbul'da EPOL için belirlenmiş alan o kadar kişiyi kaldırmaz. Kaldırmadı da... Ne tuvaleti, ne yemeği ne içkisi... Kendi adıma iki güzelim performansı (Starsailor ve Röyksopp) adam gibi seyredemediğim için çok mutsuzum. Evde kalıp Dream TV'den takılsaydım keşke diye düşündüm kaç kere ama nafile. Biraya verdik kendimizi. Basına ayrılan bölümün önünde barın kenarında sıkıştık kaldık. Tuvaletim gelmesin diye dua etmekle zaman geçirdim ağırlıklı olarak.
Şimdi hariçten gazel okumak istemiyorum. Festival son derece başarılıydı. Hem line up hem de katılım açısından... Pozitif'i de Efes Pilsen'i de tebrik ederim. Kendi çıtalarını yükselttiler.
Öte yandan önümüzdeki yıllar için dikkat edilmesi gereken konular var. Çünkü iki günlük bir festival olma iddiasındalar ve işin çapının büyüdüğünü bu sene net biçimde gördük. Yazının başında da söylediğim gibi bu çapta katılım olan bir festivalde insanları o alana sıkıştırmamak gerek. DM için belirlenen alanın kullanılması (otoparkın da konser alanına dahil edilmesi) pekala bir çözüm olabilirdi.
Festival öncesi Efes Pilsen İletişim Müdürü Emre Topsakaloğlu ile yemek yeme fırsatımız oldu. Kendisi, alanı tam ters yönden büyütmek için girişimlerde bulunduğunu ancak Bilgi Üniversitesi yetkililerinin sıcak bakmadıklarını söyledi. Neden otoparkı kullanmadıklarını sorduğumda ise işin içine beton girmesinin festival ruhuna aykırı düşeceğini söyledi.
Bir anlamda haklı Topsakaloğlu. Ancak oluşan durum keşke beton olsaydı da böyle olmasaydı dedirtecek cinsten. Çünkü bırakın festival ruhunu çayırı çimeni kıpırdayacak yer yoktu. Aktivite alanları, yiyecek içecek standları, tuvaletler, sahne, insanlar iç içe. Bana soracak olursanız o alanda bir festival ambiyansı yaratmak için 5000'den fazla bilet kesmemek gerek. Ya da ille de yesillik diyorsanız otoparka yapay çimen getirirsin olur biter.
Festival ambiyansının bir diğer unsuru da gündüz aktiviteleri. Evet geçen yıla göre gündüz aktiviteleri daha güçlüydü bu yıl. Ama içerik olarak o sıcakta o insanları orada bulunmaya motive edecek kadar değil. Gündüz aktivitelerinin içeriği çok önceden tasarlanmaya başlamalı ve iletişimi merak uyandıracak şekilde çeşitli mecralar yoluyla yapılmalı bence. Line up'ın açıklanmasından bağımsız biçimde; yıl boyunca... Konaklamalı festivaller için durum farklı ama şehir içinde iki günlük bir festival yapıyorsanız insanları gündüz vakti oraya getirmek için daha yaratıcı olmanız şart.
EPOL, memleketim festivallerinin çeşitli sebeplerle havlu atması, uygun bilet fiyatları, şehir merkezine yakın konumu gibi avantajlarını iyi değerlendirdi. İyi gruplar da vardı. Kırkına merdiven dayamış ve sadece performans izleme derdi olan benim gibi bir müziksever sızlanabilir ama 17-25 yaş arasındaki kitle müthiş bir haftasonu geçirdi, orası kesin.

Rock'n Coke'un hatası...

Geçtiğimiz haftalarda “Festivalin Tadı Kaçtı” başlıklı bir yazı yazmıştım. Önce Coca Cola’nın bu yılki Rock’n Coku’u iptal ettiğini açıklaması, arkasından çok sevdiğimiz Radar Live’ın da bu yılki organizasyonunu gerçekleştiremeyecek olması; artık yaz festivallerine iyiden iyiye alıştığımız şu dönemde şoke olmamıza neden oldu desem yeridir.

Bunlar yetmezmiş gibi Efes Pilsen One Love Festivali de son derece zayıf bir line up açıklıyor. Ağırlıklı olarak isimsiz gruplardan oluşan; daha önce Rock’n Coke’da izlediğimiz Gogol Bordello’nun headliner olduğu söylenen One Love da, sanırım iptal kararı almak yerine böyle bir yol çizmiş kendine.

Yine büyük açık alan festivali kapsamında değerlendirilebilecek Masstival; Def Leppard, Whitesnake, Alanis Morissette gibi isimlerle anlaştı ama bakalım gerisi nasıl gelecek; belini doğrultacak sponsor desteğini alabilecek mi?

Turkfest yapılacaktı sonra… Tamamı Türk sanatçı ve gruplardan oluşacak bir line up ile iddiali bir festivaldi. Aldığım habere göre o da finansal nedenlerle iptal edilmiş.

Böyle umutsuz konuşuyoruz ama bu, 2008 yazı boş geçecek anlamına gelmesin. Metallica, Kylie Minogue, Bon Jovi, Jethro Tull, Massive Attack, Lenny Kravitz, Travis gibi büyük konserler olacak bir aksilik olmazsa. Sonra elektronik ortamları sevenler için Global Gathering ve Electronica Festivali gibi geçtiğimiz yıllarda rüştünü ispatlamış büyük organizasyonlar var. Sonra festivali yazlık ortama taşıyan; bol denizli, güneşli Zeytinli Rock Festivali var. Sembolik bir giriş ücreti olan festivale, bu yıl 100 bin kişilik bir katılım bekliyorlar. Barışarock deseniz öyle.

Hepsi tamam da; bu yıl niye böyle oldu? Geçtiğimiz yıl bu zamanlarda 2007 yazı ile ilgili yazdığım yazıda yukardan aşağı gelen sanatçı ve grupları saymıştım bir bir. O kadar çok isim geliyordu ki geçen yıl Türkiye’ye, neredeyse bir yorum yapacak yerim kalmamıştı yazıda. Ben de tek bir paragraf yazıp şöyle demiştim özetle: “Bunca sanatçı geliyor Türkiye’ye, çok sevindirici gelişmeler bunlar. Ancak umarım seyircileri ile buluşurlar. Çünkü konser sayısı arttıkça seyirci beklentisi yükseliyor. Gerek maddi sebepler, gerekse konser kültürüne sahip olmayışları sebebiyle de seçicilikleri artıyor. Eğer bu yılki konserler dolmazsa, önümüzdeki yıl sponsorlar da desteği çekecekler ve organizasyon şirketleri konser yapamayacak hale gelecek…”

Kesinlikle; “bakın ben söylemiştim” demeye çalışmıyorum. Aklı selim herkes bu çıkarsamayı yapabilir. Üzüldüğüm nokta haklı çıkmamız. Bizim öngörülerimiz üstüne bir de ekonomik koşullar belirsizlik arz edince sponsorlar daha büyük geri adımlar attılar. Netice de böyle oldu işte.

Peki bu gelişmeleri markalar açısından okuyacak olursak? Koskoca Coca Cola’nın büyük emek vererek yarattığı; kendi deyimleriyle Avrupa festivaller atlasına soktuğu, Yourope üyesi yaptığı Rock’n Coke’u bu kadar kolay iptal etmesinin arkasındaki temel neden nedir? Evet bütçeyi kısmışlardır. Evet, festival tarihini daha iyi gruplar almak için eylülden temmuza çekmiş; ancak öte yandan da ağustosta Ramazan kampanyaları olduğu için bir başka baskı altına girmişlerdir. Ama bunların hiçbiri Rock’n Coke gibi bir markanın yıpratılması için geçer sebep olamaz. 3 gün değil de 1 gün yaparsın; ama yaparsın. Hepimiz biliyoruz o “kısılan” bütçelerin kısılmalarına rağmen ne kadar “büyük” olduklarını. Düzenli sponsor desteği olmayan bağımsız festivallerin o bütçelerin yarısıyla nasıl harikalar yarattıklarını…

Rock’n Coke; geçtiğimiz 5 yıl içinde öyle bir noktaya gelmiştir ki depremdi, darbeydi, krizdi olmadıkça iptal etmeniz hoş karşılanmaz. Bunu hesaba katmaları gerekirdi diye düşünüyorum. Her sene daha büyük gruplar getirmek, yine onların deyimiyle “çıtayı her yıl yükseltmek” gerçekte mümkün değil. Rock’n Coke da bundan sonra böyle büyük bir sorunla tekrar karşılaşmamak için festival kültürüne daha çok yatırım yapmalı. Alternatif sahnelerinde gerçekten alternatif gruplar görmeliyiz. Rock’ın daha sert uçlarını da kucaklayabilmeli. Sadece Avrupa ve Amerika’dan değil; dünyanın 4 bucağından hiç tanımadığımız sıkı rock gruplarını seyredip o sahnede, şaşırmalıyız. Türk gruplar, Rock’n Coke sahnesindeki performansları için aylar öncesinden çalışmaya başlayacak kadar heyecan duymalı. Rock’n Coke’a özel başka hiçbir yerde göremeyeceğimiz performanslar tasarlanmalı. Zor mu? İnanın, her yıl Radiohead’i, U2’yu, Red Hot Chili Peppers’ı getireceğiz diye tırmalamaktan; sonra da koca Rock’n Coke’u iptal ederek kendini dosta düşmana güldürmekten daha doğru ve kolay bir yöntem.

son dakika...

Bugün Pozitif ve Coca Cola'nın yetkililerinden aldığım habere göre Rock'n Coke 2008 iptal edildi. Yapılan açıklamaya göre; belirlenen tarih ve ayrılan bütçe itibarıyle istenen gruplarla anlaşma sağlanamaması bu kararın alınmasında etkili oldu. Pozitif yetkilileri şimdiden Rock'n Coke 2009 için çalışmaya başladıklarını beyan ettiler. Ancak Coca Cola'nın Rock'n Coke 2009'u Pozitif Tanıtım ve Organizasyon'la birlikte yapıp yapmayacağı merak konusu.
Öte yandan, yine bir Pozitif organizasyonu olan Efes Pilsen One Love Festivali'nin de bu yıl küçük ve alternatif gruplarla Otto Central'de yapılacağı öğrenildi.
İlk yıl Parkorman, geçtiğimiz yılsa Solar Beach'de gerçekleşen Radar Live'ın da iptal edileceğine ve 2008 yazını pas geçeceğine dair gayr-ı resmi bilgiler gelmekte, ancak henüz yetkililer tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.
Görünen o ki bu yıl yapılması muhtemel gözüken tek festival Parkorman'da gerçekleşmesi planlanan Masstival. Ancak Masstival'in de sponsor bulmakta zorlandığı ve yapılıp yapılmayacağının kesin olmadığı konuşuluyor.
Bu arada daha önce Masstival'in görüştüğü ve anlaşamadığı Travis'in tek konser için Türkiye'ye geleceği ve imzayı attığı söyleniyor.
Bu yıl Purple tarafından getirilecek Bon Jovi, Metallica, Kylie Minogue, Police gibi büyük isimlerin kar getirip getirmeyeceğini ise şimdiden kestirmek zor. Purple'ın uluslararası bütçe içinde bu zararı eritecek güce sahip olduğu ve bu yaz parsayı toplayacağına ise kesin gözüyle bakılıyor.